مدیران شرکت شامل اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل، از نظر قانون نمایندگان شرکت در اتخاذ تصمیمات و انجام امور آن به شمار میروند. در صورتی که این اشخاص به نام یا در راستای منافع شرکت دست به ارتکاب جرمی بزنند، مسئولیت کیفری متوجه شرکت خواهد شد. با این حال طبق ماده 143 قانون مجازات اسلامی مسئولیت شخص حقوقی مانع مسئولیت شخص حقیقی مرتکب جرم نیست، بنابراین جرم واقع شده مسئولیت کیفری مدیرانی که در ارتکاب جرم نقش داشته اند را نیز به دنبال خواهد داشت.
در صورت تمایل برای دریافت مشاوره از وکلای دفتر حقوقی آران در خصوص مسئولیتهای حقوقی و کیفری مدیران با شماره زیر تماس حاصل نمایید:
جرایمی که قابل ارتکاب توسط مدیران شرکتها است بسیار پرشمار بوده و در قوانین متعددی از جمله قانون تجارت، قانون مالیاتهای مستقیم، قانون بازار اوراق بهادار و … مورد اشاره قرار گرفته است. اما در این مقاله ما صرفاً به برخی از مهم ترین جرایمی که ذیل لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (اصلاحیه قانون تجارت) در خصوص شرکتهای سهامی بیان شده است اشاره میکنیم.
بیشتر بخوانید: مسئولیت های مالیاتی مدیران
1. جرایم مرتبط با برگزاری و اداره مجامع عمومی
-
عدم دعوت از مجامع
طبق ماده 254 اصلاحیه قانون تجارت رئیس و اعضای هیئت مدیره شرکت سهامی که حداکثر تا 6 ماه پس از پایان سال مالی مجمع عمومی عادی صاحبان سهام را دعوت نکنند به حبس از دو تا شش ماه یا جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهند شد.
به علاوه براساس ماده 259 قانون فوق رئیس و اعضای هیئت مدیره که متعمداً مجمع عمومی صاحبان سهام را در مواقع لازم برای انتخاب بازرسان دعوت نکنند و یا از بازرسان برای شرکت در مجامع عمومی دعوت به عمل نیاورند به حبس از دو تا شش ماه یا جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال یا به هر دو مجازات محکوم میگردند.
-
عدم تنظیم صورت حاضرین پیش از برگزاری مجمع
به موجب ماده 99 اصلاحیه قانون تجارت سهامداران پیش از حضور در مجمع باید با مراجعه به شرکت ورقه ورود به جلسه دریافت نمایند. بر همین اساس ماده 255 برای رئیس و اعضای هیئت مدیره هر شرکتی که صورت حاضرین را پیش از مجمع طبق ماده 99 تنظیم نکنند مسئولیت کیفری شامل جزای نقدی از بیست تا دویست هزار ریال پیش بینی کرده است.
-
ممانعت از حضور سهامداران در مجمع
طبق ماده 253 اصلاحیه قانون تجارت هر شخصی که عامداً مانع حضور دارندگان سهام در مجامع عمومی بشود به حبس از سه ماه تا یک سال یا جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال محکوم خواهد شد.
-
عدم ارسال صورتجلسه مجمع نزد مرجع ثبت شرکتها
براساس ماده 106 اصلاحیه قانون تجارت شرکتها موظفند در صورتی که تصمیمات مجمع شامل انتخاب مدیر یا بازرس، تصویب ترازنامه، تغییر اساسنامه و یا انحلال شرکت باشد یک نسخه از صورتجلسه مجمع را برای مرجع ثبت شرکتها اسال نمایند. در همین راستا ماده 243 برای اشخاصی که از اعلام اطلاعات خواسته شده طبق قانون به مرجع ثبت شرکتها خودداری کنند یا مطالب خلاف واقع به این مرجع ارائه دهند محکومیت به حبس از سه ماه تا دو سال یا جزای نقدی از بیست تا دویست هزار ریال یا هر دو مجازات را پیش بینی کرده است.
2. جرایم مرتبط با انتشار اعلامیه پذیره نویسی
-
عدم رعایت الزامات قانونی در انتشار اعلامیه پذیره نویسی
به موجب ماده 243 اصلاحیه قانون تجارت هر کس عالماً و برخلاف واقع پذیره نویسی سهام را تصدیق کند و یا برخلاف قانون اعلامیه پذیره نویسی منتشر نماید به حبس از سه ماه تا دو سال یا جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
به همین ترتیب طبق ماده 248 هر کس اعلامیه پذیره نویسی سهام را بدون امضاهای مجاز و نام و نشانی موسسین یا مدیران شرکت منتشر نماید به جزای نقدی از ده هزار تا سی هزار ریال محکوم میگردد.
-
انتشار اعلامیه پذیره نویسی مزورانه
براساس ماده 249 اصلاحیه قانون تجارت هر کس با سوء نیست برای تشویق مردم به تعهد خرید اوراق بهادار شرکت به صدور اعلامیه پذیره نویسی سهام که متضمن اطلاعات نادرست یا ناقص باشد مبادرت ورزد حسب مورد به مجازات شروع به کلاهبرداری یا کلاهبرداری محکوم خواهد شد.
3. جرایم مرتبط با صورتهای مالی
-
عدم ارائه صورتهای مالی به بازرسان در مواعد قانونی
طبق ماده 232 اصلاحیه قانون تجارت هیئت مدیره موظف است صورت دارایی و دیون به همراه ترازنامه و حساب عملکرد و حساب سود و زیان شرکت را به ضمیمه گزارشی درباره فعالیت و وضع عمومی شرکت پس از انقضای سال مالی تهیه کرده و حداقل بیست روز قبل از برگزاری مجمع عمومی در اختیار بازرسان شرکت قرار دهد. در صورت تخلف از انجام این تکلیف، ماده 254 برای رئیس و اعضای هیئت مدیره محکومیت به حبس از دو تا شش ماه یا جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال یا هر دو مجازات را پیش بینی کرده است.
-
اخلال در انجام وظایف بازرسان
به موجب ماده 260 اصلاحیه قانون تجارت رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیرعاملی که عامداً مانع یا مخل انجام وظایف بازرسان شرکت شوند یا اسناد و مدارکی را که برای انجام وظایف آنها لازم است در اختیار بازرسان قرار ندهند به حبس از سه ماه تا دو سال یا جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهند شد.
-
ارائه ترازنامه غیر واقع به صاحبان سهام
طبق ماده 258 اصلاحیه قانون تجارت رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت که ترازنامه غیرواقع به منظور پنهان کردن وضعیت واقعی شرکت به صاحبان سهام ارائه یا منتشر نمایند به حبس از یک تا سه سال محکوم میگردند.
-
تقسیم منافع موهوم
براساس ماده 258 اصلاحیه قانون تجارت رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیرعاملی که بدون صورت دارایی و ترازنامه یا به استناد صورت دارایی و ترازنامه مزور منافع موهومی را بین صاحبان سهام تقسیم کرده باشند به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهند شد.
4. جرایم مرتبط با سوء استفاده از اختیارات
-
استفاده از اموال شرکت برای مقاصد شخصی
طبق ماده 258 اصلاحیه قانون تجارت رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیرعاملی که از اموال یا اعتبارات شرکت برخلاف منافع شرکت برای مقاصد شخصی یا برای شرکت یا موسسه دیگری که خود به طور مستقیم یا غیرمستقیم در آن ذینفع است استفاده نماید به حبس از یک تا سه سال محکوم میگردد.
-
سوء استفاده از اختیارات برای مقاصد شخصی
ماده 258 اصلاحیه قانون تجارت برای رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیرعاملی که با سوءنیت، از اختیارات خود برخلاف منافع شرکت برای مقاصد شخصی یا به خاظر شرکت یا موسسه دیگری که خود به طور مستقیم یا غیرمستقیم در آن ذینفع است استفاده نماید مجازات حبس از یک تا سه سال را پیش بینی نموده است.
بیشتر بخوانید: نکات وصول چک برگشتی