مقررات قانونی در خصوص افزایش سرمایه در شرکتهای سهامی در مواد 157 ای 188 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (لایحه اصلاحی) بیان شده است. به موجب مواد مزبور تصویب و ثبت افزایش سرمایه منوط به پیشنهاد هیئتمدیره، اظهارنظر بازرس، تصویب مجمع عمومی فوقالعاده و نهایتاً عملی کردن افزایش سرمایه توسط هیئتمدیره است. در ادامه شرح هر یک از این مراحل توسط وکلای دفتر حقوقی آران ارائه گردیده.
1- پیشنهاد هیئتمدیره
طبق ماده 161 لایحه اصلاحی افزایش سرمایه منوط به ارائه پیشنهاد توسط هیئتمدیره به مجمع عمومی است. پیشنهاد هیئتمدیره (طرح توجیهی) باید شامل توجیه افزایش سرمایه و گزارشی درباره امور شرکت از بدو سال مالی باشد. همچنین هیئتمدیره باید در گزارش خود مبلغ پیشنهادی افزایش سرمایه، محل تأمین منابع و روش مورد نظر جهت افزایش سرمایه (افزایش مبلغ اسمی سهم یا صدور سهام جدید) را تعیین نماید.
2- اظهارنظر بازرس
ماده 161 لایحه اصلاحی همچنین به لزوم قرائت گزارش بازرس در خصوص پیشنهاد هیئتمدیره در مجمع عمومی اشاره دارد. در واقع بدون قرائت گزارش بازرس، تصمیم مجمع مبنی بر تصویب افزایش سرمایه قانونی نبوده و قابل ثبت نیست. با این حال ممکن است گزارش بازرس حاکی از مخالفت با افزایش سرمایه باشد. در این صورت سهامداران پس از استماع نظر بازرس همچنان میتوانند نسبت به تصویب افزایش سرمایه اقدام کنند.
3- تصویب توسط مجمع عمومی فوقالعاده
پس از ارائه گزارش هیئتمدیره و بازرس در مجمع فوقالعاده، سهامداران میتوانند نسبت به تصویب یا عدم تصویب افزایش سرمایه تصمیمگیری نمایند. البته بر اساس ماده 162 لایحه اصلاحی این امکان پیش بینی شده است که سهامداران به جای تصویب مستقیم افزایش سرمایه، اختیار تصویب را به هیئتمدیره واگذار کنند. در این صورت هیئتمدیره میتواند ظرف حداکثر پنج سال و تا میزان مبلغ تعیینی مجمع افزایش سرمایه را تصویب نماید.
4- عملی ساختن افزایش سرمایه توسط هیئتمدیره
پس از تصویب افزایش سرمایه توسط مجمع عمومی و یا هیئتمدیره، انجام اقدامات لازم جهت عملی ساختن افزایش سرمایه طبق ماده 163 لایحه اصلاحی بر عهده هیئتمدیره قرار دارد. طبق قانون افزایش سرمایه به دو روش افزایش مبلغ اسمی سهام و صدور سهام جدید قابل انجام است. البته از آنجا که افزایش مبلغ اسمی نیازمند موافقت 100% سهامداران است، این روش در عمل چندان مرسوم نیست. فلذا در ادامه اقدامات مورد نیاز جهت عملی ساختن افزایش سرمایه از طریق صدور سهام جدید بسته به محل تأمین منابع آن بیان گردیده:
-
افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران
طبق ماده 169 لایحه اصلاحی، افزایش سرمایه از این روش مستلزم انتشار آگهی دعوت به استفاده از حق تقدم توسط هیئتمدیره است. پس از انتشار آگهی، سهامداران 60 روز فرصت دارند تا سهام جدید را خریداری نمایند. در صورتی که افزایش سرمایه از محل آورده نقدی باشد، سهامداران باید مبلغ سهام جدید را در این مدت به حساب شرکت واریز کنند. اما اگر افزایش سرمایه از محل مطالبات حال شده باشد، سهامداران باید اجازه استفاده شرکت از مطالبات سهامدار جهت پرداخت مبلغ را به شرکت ارسال نمایند.
در صورت عدم استفاده حق تقدم توسط برخی سهامداران، سایرین میتوانند سهام باقیمانده را به شرحی که بیان شد خریداری کنند. پس از پایان مشارکت سهامداران در افزایش سرمایه، هیئتمدیره با تنظیم صورتجلسهای مراتب را به اطلاع اداره ثبت شرکتها رسانده و اقدام به ثبت افزایش سرمایه مینماید.
-
افزایش سرمایه از محل سود انباشته
با توجه به این که سود انباشته جزء منابع شرکت است و سهامداران هنوز نسبت به آن حقی ندارند، استفاده از آن جهت افزایش سرمایه نیازی به مشارکت و اجازه مجدد سهامداران ندارد. فلذا پس از تصویب افزایش سرمایه توسط مجمع، هیئتمدیره میتواند رأساً با تنظیم صورتجلسهای سود انباشته را به سرمایه شرکت انتقال دهد و با اطلاع به اداره ثبت شرکتها افزایش سرمایه را ثبت نماید.
راههای تسریع افزایش سرمایه
فرآیند افزایش سرمایه گاه بسیار دشوار و زمانبر است. این مسئله افزایش سرمایه را برای شرکتهایی که به طور مداوم تمایل انتقال سود به سرمایه دارند را با دشواری مواجه میسازد. به همین جهت در این بخش توصیههایی در راستای تسریع و تسهیل افزایش سرمایه در شرکتهای سهامی خاص ارائه میدهیم.
یکی از راهکارهایی که میتواند موجب کوتاهی فرآیند افزایش سرمایه شود تشکیل مجمع عمومی با حضور 100% سهامداران است. در این صورت نیاز به رعایت تشریفات و انتشار آگهی دعوت به مجمع نیست. همچنین در صورتی که افزایش سرمایه از محل سود انباشه و قبل از تقسیم آن میان سهامداران صورت گیرد به جهت عدم نیاز به مشارکت سهامداران پس از تصویب میتوان از تشریفات مربوط به آگهی حق تقدم صرف نظر نمود. همچنین در صورت تمایل به افزایش سرمایه از محل مطالبات سهامداران میتوان با توافق 100% سهامداران در خصوص نحوه استفاده از حق تقدم و تخصیص سهام جدید تشریفات مرتبط با انتشار گواهی حق تقدم را کوتاهتر نمود.
در صورت نیاز به اخذ مشاوره از وکلای گروه آران در خصوص فرایند انجام و ثبت افزایش سرمایه میتوانید با شماره زیر تماس حاصل نمایید.