گاهی اوقات سهامداران به دلایلی مانند اقامت در خارج از کشور شخصاً قادر به انجام معامله نیستند و مایل به تعیین وکیل جهت انجام معاملات خود میباشند. در این گونه موارد معمولاً شخص با اعطای وکالت عادی یا تنظیم وکالتنامه رسمی در دفاتر اسناد رسمی نسبت به اعطای وکالت به وکیل اقدام میکند. اما در خصوص معاملات بازار سرمایه و بورسی وکالتنامههای متعارفی که در دفترخانه تنظیم میشود کافی نیست و باید لزوماً از فرم وکالت مورد تأیید سازمان بورس استفاده نمود.
وکالتنامههای تنظیم شده جهت انجام معاملات بورسی از حیث محتوا تابع دستورالعمل نحوه انجام معاملات وکالتی اوراق بهادار (جهت معامله در بورس تهران و فرابورس) و دستورالعمل نحوه انجام امور وکالتی در بورس کالا و بورس انرژی (جهت معامله در بورسهای کالا و انرژی) هستند. در ادامه شرایط وکالتنامههای مربوط به هر یک از بورسها ارائه گردیده:
الزامات وکالتنامههای بورس کالا و انرژی
طبق دستورالعمل نحوه انجام امور وکالتی در بورس کالا و انرژی، الزامات زیر در خصوص وکالتنامههای مربوط به بورس کالا و انرژی قابل اعمال است:
- وکالتنامه باید لزوماً شامل حق عزل وکیل و امکان انجام مورد وکالت توسط موکل باشد؛
- حداکثر زمان اعتبار وکالتنامه یک سال است و در صورت تمایل موکل میتواند نسبت به تمدید آن اقدام نماید؛
- حق توکیل به غیر برای وکیل قابل درج نیست؛
- اختیار ثبت سفارش و انجام معاملات کالا و اوراق بهادار با تعیین نوع بازار، حق معرفی یا تغییر حساب مربوط به معاملات، اختیار طرح شکایت یا اعتراض و پاسخگویی به آن و بخشش خسارات و جرایم ناشی از نقض تعهدات برای وکیل از مواردی است که باید لزوماً در وکالتنامه تصریح گردد در غیر این صورت وکیل اختیار انجام آن را نخواهد داشت؛
- دریافت و پرداخت هرگونه وجه مربوط به معاملات صرفاً در حساب متعلق به موکل صورت میگیرد؛
الزامات وکالتنامههای بورس تهران و فرابورس
طبق دستورالعمل نحوه انجام امور وکالتی اوراق بهادار، الزامات زیر در خصوص وکالتنامههای مربوط به بورس تهران و فرابورس قابل اعمال است:
- در وکالتنامه باید نوع و مشخصات ورقه بهادار تعیین شده باشد؛
- استفاده از سند وکالت جهت فروش اوراق بهادار در بورس منوط به صدور تأییدیه از سوی شرکت سپرده گذاری مرکزی و ارائه آن به شرکت کارگزاری است؛
- تأییده صادره برای فروش اوراق بهادار توسط وکیل تا شش ماه پس از تاریخ صدور معتبر است و پس از انقضای مهلت نیازمند اخذ تأییدیه جدید است؛
- وجوه حاصل از فروش اوراق بهادار لزوماً به حساب موکل واریز میگردد؛
- ارائه رسید واریز وجه به حساب موکل به وکیل منوط به آن است که اختیار وکیل در اخذ ثمن معامله صراحتاً در متن وکالت قید شده باشد؛
- کلیه معاملات وکالتی کارمزدی بیش از کارمزدهای قانونی معاملات بورس خواهند داشت.
مدارک لازم جهت اخذ تأییدیه وکالتنامه از شرکت سپرده گذاری مرکزی:
- اصل وکالتنامه
- اعتبار کتبی وکالتنامه به تاریخ روز
- اصل آخرین برگ سهام
- اصل شناسنامه و کارت ملی وکیل (در مورد اشخاص حقیقی)
- آگهی تغییرات روزنامه رسمی مبنی بر دارندگان امضای مجاز، رونوشت شناسنامه و کارت ملی دارندگان امضای مجاز به همراه معرفی نامه نماینده با امضای دارندگان امضای مجاز (در مورد اشخاص حقوقی)
نکات تنظیم وکالتنامه
اشخاصی که به عنوان وکیل یا موکل تمایل به تنظیم وکالتنامه جهت انجام معامله در بورس را دارند باید توجه داشته باشند موارد مذکور در دستورالعمل شامل حداقل الزاماتی است که باید در تمامی وکالتنامههای بورسی رعایت شود. با این حال فرمهای وکالتنامه ابلاغی در خصوص بسیاری موارد اعم از حدود مسئولیت وکیل، محدودیتهای معاملاتی مورد نظر موکل، نحوه مکاتبات و مانند آن ساکت است. توصیه میشود این موارد و سایر موضوعاتی که بسته به روابط میان وکیل و موکل مورد نیاز است از طریق درج در متن وکالتنامه و یا تنظیم موافقتنامه جداگانه میان طرفین تعیین تکلیف گردد.
در صورت نیاز به مشاوره در خصوص نحوه تنظیم وکالتنامههای بورسی میتوانید از طریق شماره زیر با وکلای دفتر حقوقی آران تماس حاصل نمایید: