شکایت از کارگزاری
تمامی معاملات بورسی از طریق کارگزاریها صورت میگیرد. در واقع خریداران و فروشندگان در بورس تمامی سفارشهای خود را از طریق کارگزاریها ثبت کرده و وجه معامله نیز از این طریق تسویه میگردد. با توجه به نقش پررنگ کارگزاریها در بورس، معمولاً یک سر شکایات مشتریان در معاملات بورسی به کارگزاریها برمیگردد. به همین جهت اطلاع از وظایف و تعهدات کارگزاران برای معاملهگران بورس اهمیت ویژهای دارد. ما نیز در ادامه به بررسی تعهدات کارگزاریها در برابر مشتری، مهمترین تخلفات آنها، مجازات قانونی تخلفات و نحوه شکایت از کارگزاری در صورت تخطی از وظایف قانونی میپردازیم.
در صورت تمایل برای دریافت مشاوره از وکلای دفتر حقوقی آران در خصوص تخلفات کارگزاریها و نحوه شکایت با شماره زیر تماس حاصل نمایید:
شکایت انضباطی از کارگزاری
دستورالعمل انضباطی کارگزاران واجد عناوین متخلفانه متعددی است که در صورت ارتکاب آن توسط کارگزار برای آن مجازات انضباطی تعیین شده است. در ادامه برخی از مهمترین این تخلفات به همراه مجازات مربوط به هر یک بیان گردیده:
-
عدم دریافت سفارش مشتریان
کارگزاران مکلف به دریافت درخواستهای مشتریان که با رعایت مقررات ارائه گردیده هستند و نمیتوانند از دریافت سفارش خودداری کنند. تخلف از این امر موجب تذکر کتبی به کارگزار توسط بورس خواهد بود.
-
عدم پرداخت جریمه و خسارات قانونی به ذینفعان
کارگزاریها مکلفند جرایم و خسارات مشخص شده طبق مقررات را به ذینفعان پرداخت نموده و از تأخیر در انجام این امر خودداری نمایند. تخلف از انجام این امر موجب تذکر کتبی به کارگزار از طرف بورس میگردد.
-
استفاده از اشخاص فاقد گواهینامه و صلاحیت لازم برای انجام معاملات.
کارگزاریها مکلف به بهرهگیری از اشخاصی هستند که دارای گواهینامه یا صلاحیت لازم برای انجام معاملات باشند. تخلف از این امر موجب تذکر کتبی به کارگزار میگردد. همچنین انجام فعالیتهای مستلزم مجوز توسط پرسنل فاقد مجوز اخطار کتبی با درج در پرونده را برای کارگزاری به دنبال دارد.
-
عدم رعایت انصاف در اجرای سفارش مشتریان
کارگزاران مکلفند اولویت و انصاف را در اجرای سفارشهای خرید و فروش یا تخصیص اوراق در عرضههای اولیه رعایت نمایند. تخلف کارگزاری از این امر مستوجب اخطار کتبی به کارگزار با درج در پرونده میباشد.
-
تأخیر در پرداخت وجوه ناشی از معامله علیرغم درخواست ذینفع
کارگزاری مکلف است در صورت درخواست ذینفع به سرعت وجوه ناشی از فروش اوراق بهادار یا کالا را به وی پرداخت نماید. تخلف از این امر موجب اخطار کتبی به کارگزار و درج در پرونده توسط بورس میگردد.
-
قبول و اجرای سفارشهای خرید و فروش توسط کارگزار تعلیق شده از فعالیت
قبول و اجرای سفارشات خرید و فروش توسط کارگزاری که از فعالیت محروم یا تعلیق شده تخلف بوده و موجب اخطار کتبی با درج در پرونده توسط بورس میگردد.
-
انجام معاملات اوراق بهادار یا کالا بدون اخذ سفارش مکتوب یا الکترونیکی
ارتکاب تخلف فوق موجب تذکر کتبی به کارگزار توسط بورس با درج در پرونده میگردد.
-
افشا یا استفاده از اطلاعات محرمانه مشتریان
کارگزاریها به واسطه شغل و حرفه خود به برخی اطلاعات محرمانه و شخصی مشتریان خود دسترسی پیدا میکنند. افشا یا استفاده از این اطلاعات توسط کارگزاری تحت هر عنوان غیر از مواردی که طبق مقررات تجویز گردیده تخلف بوده و موجب محرومیت کارگزار از انجام معاملات حداکثر تا شصت روز کاری میشود.
-
استفاده از کدمعاملاتی یا وجوه مشتریان به نفع خود یا سایرین
در صورتی که کارگزار از کدمعاملاتی، اطلاعات، اسناد و مدارک مربوط به معاملات، یا وجوه مشتریان به نفع خود یا سایرین استفاده نماید متحمل مجازات انضباطی محرومیت از انجام معاملات حداکثر تا شصت روز کاری خواهد شد.
-
دریافت وجوهی بیش از کارمزدهای مصوب از مشتریان
در صورتی که کارگزاری تحت هر عنوان اقدام به دریافت وجوهی فراتر از کارمزدهای مصوب سازمان از مشتری بنماید، متحمل مجازات محرومیت از فعالیت حداکثر تا شصت روز کاری میشود.
-
فعالیت پس از انقضای مهلت مجوز
فعالیت کارگزاری به هر نح پس از اننقضای مهلت مجوز تأسیس یا فعالیت تخلف بوده و منجر به تعلیق تمام یا بهشی از مجوزهای کارگزار خواهد شد.
شکایت حقوقی از کارگزاری
مواردی که در بالا ذکر شد برخی از مهمترین عناوین متخلفانه کارگزاران است که برای آن در مقررات مجازات انضباطی تعیین شده است. در صورتی که هر یک از اقدامات فوق منجر به ورود خسارت به مشتری گردد، مشتری میتواند علاوه بر اعلام تخلف کارگزار، خسارات حقوقی متحمل شده در نتیجه تخلف را نیز طی دعوای حقوقی مطالبه نماید.
علاوه بر این برخی اختلافات مشتریان با کارگزاریها صرفاً از جنس حقوقی بوده و لزوماً واجد وصف متخلفانه نمیباشد. به این معنا که اقدام کارگزاری درهرحال موجب ورود خسارت شده و مشتری از این جهت نسبت به طرح شکایت و مطالبه خسارت از کارگزاری اقدام مینماید. برخی از رایجترین عناوین دعاوی حقوقی علیه کارگزاریها به شرح ذیل میباشد:
-
مطالبه خسارت ناشی از معامله بدون درخواست مشتری
کارگزاری مکلف است معاملات را صرفاً بر مبنای سفارش و دستور دریافتی از مشتری انجام دهد. در صورتی که کارگزاری بدون درخواست مشتری اقدام به معامله اوراق بهادار یا وجوه وی نماید مشتری میتواند ضمن طرح شکایت، اعلام بطلان معاملات و پرداخت خسارت را مطالبه نماید.
-
استرداد وجه واریزی به حساب کارگزاری
در صورتی که علیرغم درخواست مشتری کارگزاری از استرداد وجوه متعلق به مشتری که به حساب کارگزاری واریز گردیده امتناع نماید مشتری میتواند دعوای حقوقی جهت استرداد وجه و احیاناً خسارات وارده را علیه کارگزاری مطرح نماید.
-
مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام درخواست مشتری
کارگزاری مکلف به اجرای دستورات مشتری است. در صورتی که امتناع کارگزاری از اجرای درخواست مشتری منجر به ورود خسارت گردد مشتری میتواند خسارات وارده را با طرح شکایت مطالبه نماید.
-
رفع فریز سهام و مطالبه خسارت ناشی از آن
کارگزاریها بعضاً به اشتباه و بدون مبنای قانونی اقدام به مسدود نمودن حساب معاملاتی مشتریان خود مینمایند. در این موارد مشتری میتواند با طرح دعوا الزام کارکزاری به رفع مسدودی را درخواست نموده و خسارات وارده را مطالبه نماید.
نحوه شکایت از کارگزاری
در صورت بروز تخلف یا ورود خسارت از جانب کارگزاری، مشتری میتواند نسبت به ثبت شکایت اقدام نماید. برای این منظور روشهای مختلفی وجود دارد که در ادامه به توضیح آن میپردازیم.
-
ثبت شکایت در سامانه سمتا
سادهترین راه ثبت شکایت از کارگزاری استفاده از سامانه اداره رسیدگی به شکایات و حمایتهای حقوقی (سمتا) است. در این روش شما میتوانید با مراجعه به سایت سازمان بورس نسبت به طرح شکایت با تعیین کارگزاری مربوطه اقدام نمایید. در این صورت شکایت شما جهت بررسی به یکی از کارشناسان سازمان بورس ارجاع میشود که به نسبت به بررسی موضوع اقدام مینماید. البته باید توجه داشته باشید که در این روش عموماً جبران خسارتی از مشتری صورت نمیگیرد. بدین معنا که شما میتوانید صرفاً تخلف صورت گرفته از جانب کارگزاری را گزارش دهید و کارشناسان سازمان در صورت احراز تخلف نسبت به آن رسیدگی مینمایند. با این حال در صورتی که به جهت تخلف خسارتی نیز به شما وارد شده باشد امکان مطالبه آن از این روش را نخواهید داشت.
-
طرح دعوی نزد کمیته سازش و هیئت داوری سازمان بورس
اصلیترین راهکار موجود جهت دریافت خسارت از کارگزاری در صورتی که اقدامات آن موجب ورود ضرر به مشتری شده باشد طرح دعوای حقوقی است. در این روش شاکی ابتدا با مراجعه به کانون کارگزاران درخواست خود را با ارائه شرحی از موضوع نزد کمیته سازش ثبت مینماید. پس از تشکیل جلسه رسیدگی با حضور نماینده کارگزاری، در صورتی که سازش میان طرفین حاصل نشود کمیته نسبت به صدور گواهی عدم سازش اقدام مینماید.
با دریافت گواهی عدم سازش، شاکی میتواند دادخواست خود را به صورت الکترونیک در سامانه دبیرخانه هیئت داوری ثبت نماید. پس از آن هیئت داوری با دعوت از طرفین اقدام به تشکیل جلسه و مانند دادگاه به موضوع رسیدگی مینماید. لازم به ذکر است آرای صادره توسط هیئت داوری در تمامی موارد قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است. فلذا توصیه میشود قبل از ثبت دادخواست در این مرجع با وکیل متخصص بورس مشورت نموده و از تکمیل بودن مدارک و مستندات خود اطمینان حاصل نمایید.
در صورت تمایل برای دریافت مشاوره از وکلای دفتر حقوقی آران در خصوص تخلفات کارگزاریها و نحوه شکایت با شماره زیر تماس حاصل نمایید: